Masumiyet Müzesi değil Mağlubiyet Müzesi

Yazar Vedat Türkali, hafta sonu Londra’da düzenlenen söyleşide Nobel ödüllü Orhan Pamuk’un romancılığına sert eleştiriler getirdi. Türkali’nin ‘’beğendiğim kitapları var ama Masumiyet Müzesi’ni Mağlubiyet Müzesi olarak görüyorum’’ ifadeleri edebiyatın iki önemli ismi arasında yeni bir tartışma yaratacak gibi.

Yazar Vedat Türkali, Londra’da RenkArt Sanat Merkezi’nin hafta sonu düzenlediği söyleşide Fethullah Gülen cemaatine de dikkat çeken eleştirilerde bulundu.

Söyleşide ilkin Türkali, Samsunlu yoksul bir işçi aileden geldiğini, sınıfsal kökeni ve yaşadığı çevredeki çok kültürlü etnik mozayiği hiçbir zaman unutmadığını belirtti.

‘MOTİVASYONUM İNSAN SEVGİSİYDİ’
15 yaşında ilk kez aşk şiiri kaleme alarak başladığı yazarlık serüvenini hâlâ sürdürdüğünü anlatan Türkali, “Benim motivasyonum temelde insan sevgisiydi. İnsanlar emek veriyorlar, hakkını alamıyorlar. Sömürülüyorlar. Onları anlatmak istedim hep” dedi.

Türkali, edebiyatta batının ulaştığı ilerici fikirlere cumhuriyetin ilk yıllarında ulaşılamadığını belirterek, ilerici edebiyatın Nazım Hikmet ile başladığını ve kendisinin de onun takipçisi olduğunu söyledi.

MASUMİYET MÜZESİ VE KAR ROMANI’NA ELEŞTİRİ
Roman, şiir ve resimde bir dönem sanat kaygısı olmadan fakir fukara konularının işlenerek işin ucuzlatıldığından yakınan Türkali Orhan Pamuk’un da romancılığını şöyle eleştirdi:

“Allah’ın bizi hediye ettiği Nazım’ı yolladık, başımıza Orhan Pamuk’u romancı olarak indirdi. Pamuk’un beğendiğim kitapları var ama Masumiyet Müzesi’ni Mağlubiyet Müzesi olarak görüyorum. Pamuk, ne sağ biliyor ne de sol ama Kar romanında da ahkam kesmiş. Ben emekçi halkın edebiyatının elden gitmesine karşı olduğum için Orhan Pamuk’u eleştiriyorum.”

İLERİCİ ROMAN NAZIM’LA BAŞLAR
Konuşmasını edebiyat ve roman çerçevesinde sürdüren Türkali, Osmanlı dönemine roman ve edebiyatın girişinden söz ederken, “Bizde buna ‘Batılılaşma’ deniyor ama aslında Osmanlı’ya Batı tarzı romanın gelişi, Batı kapitalizminin edebiyat olarak girişidir” dedi.

Türkiye’de toplumun tefeci ve tüccar yapısı nedeniyle kapitalizmi getirmenin kolay olmadığına işaret eden Türkali, kapitalizmin Osmanlı’da finans kapitalizmi olarak doğduğu savundu.

Türk romancılığının Halit Ziya Uşaklıgil ile başladığını belirten Vedat Türkali, “Halit Ziya ilk yıllarda ırkçı ve Bozkurtçu idi. Kemalizmin o yıllarda getirdiği ilke ve fikirler doğrultusunda romanlar oluşuyordu. Ama ilerici ve öncü roman Nazım Hikmet ile beraber başlar. Nazım’ı tanımazsanız ne Orhan Kemal’i ne Fakir Baykurt’u tanıyabilirsiniz. Türk toplumuna modern sanat ve edebiyat Marksist düşüncenin de etkisiyle girdi. Daha sonraki yıllarda biraz sol slogan atan, işçiden, köylüden bahseden her şeye roman dediler” diye konuştu.

‘KÜRT SORUNU ÇÖZÜLMELİ’
Türkiye’de demokrasinin kurulmasının Kürt sorununun çözümünden geçtiğini anlatan Türkali, “Bizim devlet suçlu bir devlettir. Güneydoğu’da köyler yakıldı, insanlar göç ettirildi. Şimdi geride açlık ve sefalet kaldı. Bana en dokunan haber, çocuklarının önüne yalnızca kuru ekmek koyabilen bir annenin intiharıdır. Türkiye’de kan durmalı. Bu kanı durduracak her türlü mücadelede varım. Bu amaçla Başbakan’a da mektup yazdım” dedi.

‘GÜLEN CEMAATİ MADRABAZ BİR AKIM’
Türkali, Fethullah Gülen cemaatini İSE “Dış kaynaklı kapitalizmin Türkiye’deki dini kesimini temsil eden usta ve madrabaz bir akım” olarak niteledi.